Sherqitürkistan Kultur Merkizi Frankfurtta Kulturlar Ara Diyalog Paaliyitige Qatnashti

Mushu Ayning 11- , 12- künliri Gérmaniyening Frankfurt Sherheri etrapida, Gérmaniyede yashawatqan 100 ge yéqin milletning ayrim wekillirining qatnishishi bilen Kulturlar ara diyalog paaliyiti élip bérildi. Paaliyetke Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti Kultur we Teshwiqat Ménistirlikining qarmiqida, Yawropada paaliyet qiliwatqan Sherqitürkistan Kültür Merkizi wekillirimu qatnashti.

Bu paaliyetke Gérmanlarning Kultural Jemiyetliridin bashqa bu yerde köchmen bolup olturaqliship qalghan Uyghur, Türk, Yunan, Italiyan, Erep, Rus, Yapon, Pilipin, Nigir, Hendistan, Burma we Pakistan qatarliq döletlerdin kelgenler qurghan teshkilat we jemiyetlerdin bolup 500 ge yéqin kishi qatnashti.

Paaliyetning meqsiti, Gérmaniyede yashawatqan étnik topluqlar ottursidiki öz-ara kultural yolqoyush we öz-ara chüshünüshni téximu ilgiri sürüsh, yerlik medeniyetlerning güllinishini righbetlendürgen asasta ortaq bolghan meniwiy muhit yaritishtin ibaretidi.




Paaliyette herqaysi döletlerdin yawropagha kélip olturaqliship qalghan xelqlerning teshkilatlirining özlirini tonutishi üchün ularning medeniyet we sen´itige ayit nomurlarni sehnide körsütishige purset yaritip bergendin bashqa, ular üchün ayrim tizgahlar hazirlanghan bolup, bu yerde Sherqiy Türkistangha wakaliten Sherqitürkistan Kultur Merkizigimu yer ayrildi.

Paaliyet jeryanida bashqa xelqler tallanghan serxil sen´et we medeniyetke ayit nomurlarni körsetti we özlirining yerlik Yimek-ichmek, kéyim-kichek medeniyitini namayan qildi. Sherqiturkistan Kultur Merkizi ezaliri özlirige ayrilghan tizgahta, Sherqitürkistanning bügünki weziyitini bolupmu, „Sherqitürkistan 5- Iyul Xelq Inqilawi“ din kéyinki xelqimizning béshigha kéliwatqan Kultural we Érqiy qirghinchiliqqa ayit riyalliqni tonushturidighan Uyghurche, Gérmanche, Türkche we Engilische kitap-jornal, bérishur, resim we bildürge qatarliqlarni tarqitip paaliyet qatnashquchillirining diqqitini qozghidi.



Sherqitürkistan Kultur Merkizi yene bu paaliyetke qatnashqan Edebiyat-sen´et, Axbarat we Maarip orunliridin kelgenler bilenmu ayrim söhbet élip bardi we ularni, Sherqitürkistan we Tibet mesiliside Xitayning teshwiqatigha aldanmasliqni, zörül tépilsa Sherqitürkistangha biwaste bérip ehwallarni mexpiy igelleshning ishenchlik we téximu qayil qilarliq bolidighanliqini agahlandurdi.


Sherqitürkistan Kultur Merkizining ikki künlük kulturlar ara diyalog paaliyiti nahayiti netijilik boldi. (K.A)


Sherqitürkistan Kultur Merkizi Teshwiqat Bölümi



Gérmaniye/Frankfurt 13.06.2010



Posted by UYGHURISTAN at 10:25 AM

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti Sherqiy Türkistaninng Bügünki Weziyiti Heqqide Dokilat Berdi

Mushu Ayning 23-küni Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining bir qisim wekilliri Gérmaniyening Hessen Ölkiside dawamlishiwatqan Türk-Islam Kultur Künliri paaliyitige qatnishti. Sherqiy Türkistan Sürgündiki Höküméti wekilliri bu qétimqi paaliyette alahiyde méhmanlar qatarida qarshi élindi.Shu künlük paaliyetke Yawropaning herqaysi jayliridin kelgen 500 din artuq kishi ishtirak qildi. Paaliyet meydanigha Sherqiy Türkistan Jumhuriyitining Ay-Yultuzluq kök bayriqi taqaldi.


Paaliyetning kün tertiwige asasen Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki hökümeti Kultur we Teshwiqat ménistilikidin alahiyde teklip qilinghan Korash Atahan Sherqiy Türkistanning kechmishi, bügüni we kélichiki témisida dokilat berdi. Korash Atahan Sherqiy Türkistanning tarixtin béri özini- özi idare qilip kelgen musteqqil dölet ikenlikini, Sherqiy Türkistanning Xitayning emes Büyük Türkistanning bir parchisi ikenlikini, Sherqiy Türkistan xelqining Asiya jümlidin merkiziy Asiya xelqlirining hayatida yüz bergen siyasiy, ijtimayi, kultural hadésilerde oynighan aktip roli qatarliqlarni eslitip, bundin keyinliki Dunya tinchliqi, rayon bixeterliki we medeniyetlerning güllinishide, Sherqiy Türkistan meselisining nigizlik mesililerning biri ikenlikini, Sherqiy Türkistan xelqining milliy iradisi ishqa ashmay turup yoqarqi meqsetlerge yetliki bolmaydighanliqini, Sherqiy Türkistan Milliy herkitining siyasiy ghayisining erkin we musteqqil Sherqiy Türkistan Jumhuriyitini qaytidin qurush ikenlikini keskinlik bilen eytti.


Korash Atahan dokilatida qanche ming yildin béri dunya tarixida muhim rol oynap kelgen bir milletning Xitay tajawuzchilliri teripidin étnik topluq süpitide yoqutiwétilish girdawigha kéltürülüp qoyulghanliqini, tajawuzchilarning pilanliq tughutni yolgha qoyush namida millitimizning tebéiy kopüyishige chek qoyuwatqanliqini, Buwaqlarni kolliktip qetliam qiliwatqanliqini, Éshinchi emgek küchlirini yötkesh namida balaghetke yetken yash qiz- yigitlerni Xitay dölitige yötkep tarqaq jaylashturup iritiwatqanliqini, Xitay namrat ahalilirini Sherqiy Türkistangha yötkep Sherqiy Türkistanning bayliqlirini xalighanche talan-taraj qiliwatqanliqini, xelqimizni ishsiz, bilmsiz qalaq, dinsiz we nadan qaldurup, wetinimizni éghir siyasiy we iqtisadiy kirzis patqiqigha paturup qoyghanliqini otturgha qoydi.

Korash Atahan yene téritoriyesi 1 milyon 828,ming 418 kuwadirat kélométirdin ashidighan Sherqiy Türkistanning yerlik xelqler üchün jümlidin Uyghurlar üchün ghayet zor üsti ochuq türmige aylandurulup qoyulghanliqini otturgha qoydi. U Yighilish qatnashquchillirigha xitap qilip, Xitay Tajawuzchillirining Sherqiy Türkistanni bésiwalghan 60 yildin beri yürgüziwatqan ishghaliyet we mustemlike siyasitining yerlik xelqlerni yoq qilip, uning ornigha kelgündi Xitay aqqunlirigha hayatliq menbiyi hazirlashni meqset qiliwatqanliqini, buning aldi élinmaydiken, xitaylarning kéngeymichilikining Gherbiy Asiya we Sherqiy Yawropagha qeder sürülidighanliqini agahlandurdi.

Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümiti, bügünki paaliyetke alahiyde teyyarliq qilghan bolup, paaliyet dawamida, Xelqimizning béshigha kéliwatqan éghir Milliy zulum we Érqiy qirghinchiliq ekis ettürülgen 1000 parchidin artuq teshwiqat weriqi tarqitildi.Tarqitilghan teshwiqat matériyalliri we Korash Atahanning dokilatida Xitay tajawuzchillirining wetinimizde yürgüziwatqan pashistik siyasetlirining misali bolghan 2009-yili wetinimizde yüz bergen Sherqiy Türkistan 5-Iyul Xelq Inqilawiy herkiti nigizlik otturgha qoyulghan bolup, mushu herket sewebi bilen, Xitaylarning 10,000 gha yéqin kishige ölüm jazasi bergenliki, 60, 000 din artuq Uyghur yashlirining türmide yétiwatqanliqi, 100,000 gha yéqin ailening weyran qiliwétilgenliki, 200,000 yéqin yash ösmürning yétim bolghanliqi, Sherqiy Türkistan xelqining hayatliq sistimisining qélipidin chiqiriwétilgenlikige alahiyde éghirliq bérildi.

Matiriyal we dokilatta yene Xitay tajawuzchillirining Sherqiy Türkistanda 10 aydin artuq yolgha qoyghan xet-chek, internet, we erkin metbuat qatarliqlarni qattiq chekligenliki, Xitaylarning millitimizge qarshi ishligen qebihiy jinayetlirini yoshurush üchün yolgha qoyghan wehshiyliklirining bir misali ikenlikini eskertti. U yene Xitay tajawuzchillirining Dunyagha dawrang qiliwatqan Sherqiy Türkistanda tinch, inaq we bayashat muhit hazirlash heqqidiki teshwiqatlirigha aldanmasliqni tekitlidi.


Korash Atahan yene bügünkidek murekkep we özgirishchan bolghan xelqara weziyette Sherqiy Türkistan xelqining azatliqini qolgha keltürüshtin ibaret ulughwar meqsetni ishqa ashurushta, zadiche Sherqiy Türkistan xelqining tirishchanliqining yéterlik emeslikini, buning üchün Insaniyetning, Islam dunyasining jümlidin Qérnidash xelqlerningmu éghir mesuliyitining barliqini, eger hemme kishi özige yüklengen mesuliyetni ada qilmaydiken, bügün Uyghur xelqining béshigha kelgen milliy we kultural qirghinchiliqning ete bashqa xelqlerningmu beshigha kelidighanliqini otturgha qoydi.

Bu künki paaliyet renggareng we mol mezmunluq ötküzülgen bolup, uning ichide Sherqiy Türkistan mesilisi kishilerning ortaq qiziqidighan we mulahize qilidighan témillirining birige aylandi.Yighin ishtirakchilliri bilen ötküzülgen ayrim söhbetlerdin melum bolishiche, Yawropada yashawatqan her türlik xelqlerning Sherqiy Türkistan milly dawasigha yéqindin diqqet qilip turiwatqanliqi ayan boldi.Ularning hemmisi Sherqiy Türkistan milliy dawasining qandaqtur peqet kishlik hoquq we insan heqlirini hedep qilghan dawa bolmastin, Sherqiy Türkistannning musteqil we höriyitini meqset qilidighan heqqaniy bir dawa ikenliki, Sherqiy Türkistan xelqining siyasiy teqdirini békitküchilerning tajawuzchi Xitaylar we ularning gumashtilliri emes belki uning tam eksiche Sherqiy Türkistan Xelqi we uninggha hésidashliq qilidighan xelqiqlerning qolida ikenlikini, birlik we barawerlik ichide herket qilinsa Sherqiy Türkistanning azatliq musapisining unchiwala uzun emeslikini bes-beste ortigha qoyushti.

Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümiti wekillirining bu künlik paaliyetliri tertiplik we netijilik élip bérildi. Paaliyet Gérmaniye waqti 14:00 de Bashlinip 20:00 ge qeder dawamlashti.

S.T.S.H Kultur We Teshwiqat Ménistirliki

24.05.2010 Gérmaniye

Shiérlar



Korash Atahan



Welsipit


Welsipit yaritilghan ajayip,
Bilmeydu barliqini.
Roli bar bolmisa,
Ikki büyük chaqi bar téxi,
Zenjir we chishliq chaqlardin bashqa.

Welsipit yaritilghan ajayip,
Herket qilidu zori bilen pidalning.
Herket qilidu arisida ikki chiraqning,
Waqitning kechkinini bilmeydu,
Kezgini kezgen,
Aldiraydu qeyernidu közleydu.

Wélsipit yaritilghan ajayip,
Bilmeydu barliqini,
Eytalmaydu heweslirini,
Yaritilishi kimlikini sözleydu.
Wélsipit yaritilghan ajayip,
Herket qilidu xeter ichide,qara kéchide
Qorqmaydu tar yollardin,
Miltiq betlengen yochun qollardin.


Wélsipit yaritilghan ajayip,
Bilmeydu barliqini,
Herket qilidu xeter ichide, qara kéchide,
Ikki chiriqi bolmisa,
Körelmeyti uni héchikim,
Bilelmeyti uni héchikim,
Hem öchmeyti yorutulghan yollar bashqidin.
Wélsipit yaritilghan ajayip,
Bilmeydu barliqini,
Miltiqni tat basturghan yollarda,
Herket qilidu xeter ichide, qara kéchide.
Eytalmaydu heweslirini,
Hewesler haman bir kün sözleydu,
Arzu-istek atqan bilen ölmeydu!

Wélsipit yaritilghan ajayip,
Bilmeydu barliqini,
Roli bar, chaqi bar, chiriqi bar emma,
Herket qilar xeter ichide, qara kéchide,
Kezgini kezgen,
Aldiraydu qeyergidur bilmeydu,
Uxlimaydu, yighlimaydu, külmeydu.

09-Fewral 2003, Halle-Saale, Gérmaniye

http://hantengri.blogspot.com/2007/08/welsipit-korash-atahan-welsipit.html

*****


Bir Kishlik Sheher


Qatar ketken yultuzlar,
yéqilidu… öchirilidu… qaytidin...
almishidu zamanlar shunchilik biep.
Saet istirilkisi sanchilghan köktin,
saqiydu soghaq tiniqlar,
künler aqidu qandek örkeshlep.
Ah! bu Sheher bir kishlik sheher,
Men, men bar peqet, yürimen tinep.

Bilmeymen,
men bilmeymen sewebini yénishlarning,
Tamchiymen zérikishlik reqemlirige asma saetning.
Mungluq ünleydu tarix chalghan ney...
zérikishlik, chüshünüksiz hem bek mupessel.
Yalghan külüshtin,
chongqur bir uh tartishni körimen ewzel!
Bilmeymen sewebini…hem bilmigendek,
Ghemge pétishini chüsh renglik perishtilerning.
Goya men miqlanghan kökke,
suwighan wujudumni ikekler sheher.
Bir közüm yash, yene biride qan,
qanitimda qip yalingach uxlaydu ejel!

Ah! bu Sheher bir kishlik Sheher
Men, men bar peqet, yürimen tinep.
Neqishliner qonghur kirpigim eynek tashlargha.
Ah! bu Sheher bir kishlik sheher,
Shunche sidam,shunche soghaq, önggen bimehel.
Ah!bu Sherher bir kishlik sheher
Men, men bar peqet yürimen tinep__
Tashqa aylanghan,
Pirchen´gi ishletken qelemni izlep,__ goya esirlep!
Ah! bu Sheher bir kishlik Sheher,
Men, men bar peqet, yürimen tinep.
Unutqandek hemmini...
Qip yalingach qanitimda uxlaydu ejel!

17-O ktebir 2002 Frankfurt am/Main




http://hantengri.blogspot.com/2007/07/bir-kishlik-sheher-korash-atahan-qatar.html




*****




Özige Qayitish


Sen yoq iding…
Anglanmayti awazing.
Körelmeyti héchkim, mewhum chirayingni .
Aqting qizil qan bilen,
Azghashting hawayi hewesler chölide,
Solanding menggülik qarangghuluqqa...

Baghlanding,
Kéchining Nazukluqida,
Toshuldung,
Ishiksiz, derizisiz öylerdin,
Tamsiz, hem tupraqsiz chöllerge.

Qizghin bir hewes ichide,
Yorudung, sundung, tozudung...
Bir iding köpüyishke bashliding,
Kücheyding,
Her terepni buran kebi qapliding.

Qorqtung ejiba,
Yorushtin, sunushtin, tozushtin... yene,
Shan-shöhret,
Pishanengdin öchüp bardi yultuzdek...

Sen yoq iding,
Anglanmayti awazing,
Körünmeyti mewhum chiraying...
Hey taleysiz,
Qorqtung yorushtin, sunushtin, tozushtin...
Perishtiler,
Sen toghruluq pichirlishiwatidu,
Qayt yene,
Bürkütler süren salghan qarliq taghlargha.
Yéngilmes kéchilerdek
Terk ét xarabe sheherlerni,
Öchsun ahanetler qarangghuda otqashtek!
Hey uyatsiz,
Birawlar,
Sen toghruluq pichirlishiwatidu.
Sen yoq bolsang,
Anglanmisa awazing,
Körünmise mewhum chiraying...
Qorqmayting,
Yorushtin, sunushtin, tozushtin...
Qayt yene______
muqeddes hayatliqqa, yükseklerge ...
Numusigha teg,
Yolsizlarche séni qoghlighan shöhretlerning.
Zulmetlik kéchiler-
Terk etkende xarabe sheherlerni,
Paskina hem tokur jinlar,
Qadalmisun yene pishanengge tikendek!

15-Noyabér 2007 Gérmaniye
http://hantengri.blogspot.com/2007/11/seper-korash-atahan-sen-yoq-iding.html



****

Poyiz We Gérman Qizliri

Germaniyede Poyiz tola,
Poyiz tola chachliridek German qizlarning.
Qiz aqidu bu dölette poyizda,
qizlar poyiz, her terepke uchar poyizlar.
Bu qizlarning güzellikidin,
hem poyizning toliliqidin,
Kömülgendek, gül- chéchekke tuyilidu yollar!

Germaniyede poyiz tola,
Poyiz tola chachliridek German qizlarning.
Qizlar aqar bu dölette poyizda,
Köriner shunga poyizlarmu qizlardek.
Altun chachlar, zengger közlerdin…
Istigechke néminidur xiyalim,
Béqishimiz yéqin dostlardek, teqdirdashlardek.
Qizlar aqar bu dölette qushlardek,
Béqishimiz tonushlardek,
Tonushmaqni isteymiz,
Her béqishtin bilinidu, alemche bir menalar.
Poyiz ötisher,
Talay pursetler kéler hem kéter.
Ketsimu ger poyizda hemme,
Kételmeymen esirdek birge,
suyuqlinip barar jénimda,
Yürükümge neqishlengen, u shirin Héslar.

Qizlar aqar bu dölette poyizda,
Bu qizlarning güzellikidin, poyizlarning toliliqidin,
Qénimizda aqidu oxshash tiniqlar,
Almishidu nepesler, qoshilidu tuyghular.
Biz bilmeymiz,
Künler öter oqtek ittik, arimizda bir sir bar!
Biz bilmeymiz, zadi bizge némiler kérek?
Chéchilidu yollargha,
Shirin chüshler neqishlengen dez ketken Yürek.

Germaniyede poyiz tola,
Poyiz tola chachliridek German qizlarning,
Her tal chachta sheytan bardek sihir bar.
Chachlar yilan, közler zengger oq, téxi men esrar.
Her terepke ötishidu poyizlar,
hem uzap kétidu yéngidin-yéngi sheherlerge.
Nepesler qatnaydu jenup shimalgha,
ashiqlardek uchrishidu issiq tiniqlar.
Her bir seper réwayetke aylinar,
dertlik yighlar bu seperde azghanlar.
Haman üser tashqa söygü yelkini,
kim bilidu, müküp yatqan bir sir bar,-
Loghilaymu* bu melekler, bu qizlar!?

Qizlar aqar bu dölette poyizda,
körinidu poyizlarmu qizlardek.
Emma kechken her bir poyizda,
héchkim bilmes bir sir bar!
Béqishimiz tonushlardek,
Tonushmaqni isteymiz… bu qandaq istek?
Göshxor qushlardek, choqumanglar qelbimni,
Ah! German qizliri, Ah! könglümni utiwalghan poyizlar?!
Eskertish:* Loghila(lawrey) - German xelq epsanilliridiki sahipjamal.Reain Deryasining qirghiqida olturup, sehirlik güzelliki bilen kemichilerni azduridighan perishte.
30.07.2002 Halle-Saale, Gérmaniye

http://hantengri.blogspot.com/2007/07/poyiz-we-alman-qizliri-korash-atahan.html

*****


Mehdiyge...

Biz menggülük seperde…
Ular, sözlishidu ular
Kökrengde,
Aqrengde,
Qararengde,
Qirmizi rengde… her yerde…
Sözlishidu, sewepsizla tökülgendek qan.

Biz menggülük seperde…
Sözlishidu ular her rengde,
Sözlishidu, sewepsizla tökülgendek qan…
Ölüp barar adalet Chüshi,
Tökülidu kélichekning peyliri asmandin.
Qisilimen, siqilidu tiniqlirim hem,
Men goya hasharetler topida,
__Köyiwatqan dozaq otida__Ular U-Bahnda!

Biz menggülük seperde…
Sözlishidu ular her rengde,
Sözleshkenche,
Anglashni istimeymen bu tillarni.
Trikmestin, hem qilmastin tenteklik,
Untushqa tirishimen bu miskin awazlarni.
Bir yol izleymen tashtek tupraqlardin,
Bir yol izleymen payansiz alemlerdin.
Yéril! dep seslinimen qara tashlargha,
Men goya hasharetler topida,
__Ular U-Bahnda_Köyüwatqan weylun dozaqta!

__Yollar qachar quyruqluq yultuzlardek,
__Tashlar yatar ölüp qalghan qunduzlardek,
Éyt! Qéni,
Tutuq bérermu bu yollar, yérilarmu bu tashlar!

13/ 11/ 2003, Frankfurt-Gérmaniye


http://hantengri.blogspot.com/2008/04/mehdiyge-biz-mengglk-seperde-ular.html

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining Bayanati
- Barin Inqilawining 20 Yilliqini Hatirleymiz



Sherqiy Türkistanning 60 yildin béri Xitay tajawuzchilliri teripidin bésiwélinghan bir dölet ikenlikini dunyagha küchlük bir shekilde tonutqan yüzligen herketlirimizning biri dunyagha meshhur Barin Inqilawidur. Igilmes-sunmas Sherqiy Türkistan xelqi Xitaylarning toluq mustemlikisige uchrighan 60 yildin béri özlirinng heq-adalet we höriyetke érishish üchün élip bériwatqan küreshlirini bir minutmu toxtatqini yoq. 1990-yili 5-Aprilda Sherqiy Türkistanda Xitay mustemlikichillirige qarshi küresh yéngi bir dolqungha kötürülüp, Barin yézisida milliy zulumgha qarshi keng-kölemlik Barin Inqilawi partilidi.Bu Xitay tajawuzchillirining yérim esirdin artuq waqittin béri Sherqiy Türkistanda yürgüziwatqan chékidin ashqan milliy zulumlirining muqerer netijisi boldi.

U qétimqi küreshke Sherqiy Türkistan jemiyitini teshkil qilidighan Ziyalilar, Diniy ölimalar, Puldar tijaretchiler, Memurlar, Déhqanlar, Charwichilar we Sheher ahalisi birdek ishtirak qilghan bolup, ular 7 yashtin 70 yashqiche qozghulup, Sherqiy Türkistan xelqining qul bolmaydighanliqini, Uyghur xelqining zulumgha tiz pükmigenlikini, azatliq we musteqilliq üchün élip bériliwatqan küreshlirimizning menggü toxtap qalmaydighanliqini dunyagha yene bir qétim debdebe bilen jakarlidi.

Barin Inqilawi yüz bergendin kéyin Xitay tajawuzchilliri Sherqiy Türkistanni menggülük ishghaliyitide saqlap qélish, Uyghur we uning qérindashlirini millet süpitide tarix sehipisidin öchüriwitish shirin chüshidin oyghunup, bir milletni we bir medeniyetni yoq qiliwétishning undaq asan ish emeslikini ésige élishqa bejbur boldi. Barin inqilawi qanliq basturulup, teshkillügichilliri siyasiy jehettin qattiq éghir jazalargha uchrap yoq qiliwétilgen bolsimu, buningdin 20 yil awal ortigha chiqqan bu inqilapning uchqunliri wetinimizning bulung-pushqaqliri we pütün dunyagha chachrap, ot déngizi shekillendürdi. Barin Inqilawi yoqarqidek alahiyidilikliri bilen Dunya Tarixi Jümlidin Sherqiy Türkistan tarixigha altun hel bilen yézildi.

Barin inqilawi rehberlik kommititi mukemmel bolghan siyasiy ghaye we teshkiliy programmigha ige bir qétimliq xeliq herkiti bolup, u Sherqiy Türkistanda yüz bérip turidighan Xitay tajawuzchillirigha qarshi istixiyilik we dogma shekilde ortigha chiqidighan yüzligen herketlerning ichide siyasiy ghayisining keskin we toghra otturgha qoyulishi, yaman süpetlik xelqara tesirlerdin we düshmen küchlerning buzghunchiliqidin asasen dégüdek xaliyliqi, teshkily qurulmisining puxtiliqi, istratigiye we taktika jehetlerdin zamaniwiylashqa qarap yüzlengenliki, hés-hayajangha bérilip ish qilishtin Inqilap nezeriyesi, eskiriy bilim, téxnika we teshkilatlinishqa alahiyde köngül bölgenlikidek bir qatar alahiyidilikliri bilen qarangghuluq qaplighan milliy azatliq herkitimizge quyashtek nur chéchip, tajawuzchi Xitaylargha untulghusiz qaxshatquch zerbe bergenidi.

Biz Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti bolush süpitimiz bilen, Barin Inqilawining 20 yilliqini qizghin tebrikleymiz, we Barin inqilawiy sewebidin qurban bolghan milliy qehrimanlirimizning rohiygha shadliq, aile twabatlirigha sewir we shukuraniler tileymiz. Barin Inqilawida gerche Sherqiy Türkistandin Xitay Tajawuzchillirini qoghlap chiqirip, wetinimizni üzil-késil musteqilliqqa érishtürüshtin ibaret büyük meqsetke yételmigen we 10 minglighan qérindishimizdin ayrilip qalghan bolsaqmu, u inqilapning büyük siyasiy ghaysi we milliy qehrimanlirimizning küresh iradisi qelbimizde menggü yashnaydu.

Barin Shéhidlirining rohi shad bolsun!
Düshmenler her-terepte mat bolsun!

S.T.S.H Kultur we Teshwiqat Menistirliki

Korash Atahan
Email:Uyghurorgan@gmail.com
Tel:+157-75-38-38-06

Uyghur’s Release Sought
2010-03-25

Friends call for China to free a journalist widely seen as pro-Beijing.


Gheyret Niyaz in a screen grab from Uyghurbiz.net on March 25, 2010 HONG KONG—Supporters of a jailed ethnic Uyghur journalist have organized an online campaign for his release, nearly six months after his detention for talking to foreign media about the deadly July 2009 ethnic riots in far-northwestern China.

Gheyret Niyaz, 50, a former deputy director of the official Xinjiang Legal Daily, was employed at the official Xinjiang Economic Daily as a journalist at the time of his detention on Oct. 4, 2009. His family received a warrant for his arrest four days later, relatives said.

He is now being held at the Heavenly Mountain District [Tianshan Chu] detention center in Urumqi, capital of the Xinjiang Uyghur Autonomous Region (XUAR), according to friends.

Police said in detaining Gheyret Niyaz that “he did too many interviews with foreign media about the July 5 Urumqi riots,” one source said.

Uyghur activists in exile have expressed shock at his arrest because he was widely regarded as pro-government, even warning XUAR officials in July that ethnic riots could be imminent, although the exact content of his warning is unknown.

After the riots, Gheyret Niyaz gave interviews to several foreign publications in which criticized the unequal distribution of wealth in Xinjiang and accused authorities of heavy-handedness in their campaign to fight Uyghur “separatism.”

“Who has really endangered China’s state security?” one Internet statement asked.

“The Chinese Constitution guarantees freedom of speech for its citizens; Gheyret has spoken for the interests of the people and the State ….”

“Gheyret was following the law and tried to carry out his duty to the state; at the same time, he has not forgotten his people, the Uyghurs … Is that a crime?”

‘So naïve’

Hussein Hasan, a Uyghur activist in Australia, called Gheyret Niyaz “so naïve about China’s politics.”

“We’ve said many time that it’s impossible for Uyghur intellectuals to be pro-government and pro-Uyghur at the same time in China,” he said. “The Chinese government has declared war on our people.”

Ilham Tohti, an outspoken economics professor at Beijing’s Central University for Nationalities, defended Gheyret Niyaz.

“Gheyret has followed [one of the few paths] available to his people. I don’t believe he would have any regrets,” Ilham Tohti said.

Statements calling for his release appeared both on blogs and on Uyghurbiz.net, a multilingual site managed by Ilham Tohti.

“Gheyret Niyaz probably has been tortured or confessed; he needs special attention from the international community, because he has faced a double attack from [the central government] state and the regional authorities,” one statement said.

Millions of Uyghurs—a distinct, Turkic minority who are predominantly Muslim—populate Central Asia and the Xinjiang Uyghur Autonomous Region (XUAR) of northwestern China.

Ethnic tensions between Uyghurs and majority Han Chinese settlers have simmered for years, and erupted in July 2009 in rioting that left some 200 people dead, according to the Chinese government’s tally.

Uyghurs say they have long suffered ethnic discrimination, oppressive religious controls, and continued poverty and joblessness despite China's ambitious plans to develop its vast northwestern frontier.

Chinese authorities blame Uyghur separatists for a series of deadly attacks in recent years and accuse one group in particular of maintaining links to the al-Qaeda terrorist network.

Reported and translated by Shoret Hoshur for RFA’s Uyghur service. Service director: Dolkun Kamberi. Written for the Web by Sarah Jackson-Han.

http://www.rfa.org/english/news/uyghur/gheyret-niyaz-03252010154625.html
Copyright © 1998-2010 Radio Free Asia. All rights reserved.

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti Wekili Yawropa Türk Kultur Teshkilatliri Birligi Yighinigha Qatnashti

Yawropa Türk Kultur Teshkilatliri Birligi Türkiye Büyük Birlik partiyesige mensup bolghan Yawropadiki Aliperen Ochaklari, Nizamul alem jamaetliri qatarliq bir qatar qurulushlarning merkizi bolup, Büyük Birlik Partiyesi we bu teshkilatlarning qurghuchisi Türk milletining meshhur Ledirliridin biri Muhsin Yazghuchi Oghli( 1954-2009)dur.Muhsin Yazghuchi Oghli Türkiyede tonulghan siyasiyonlirining biri bolup, u Türk Ölkü Ochaklirida piship yétilgen we Türkiye Milliy Herket Partiyeside muhim wezipilerde bolghan.

Muhsin Yazghuchi Oghli 2009-yili saylam paaliyiti üchün Tikuchar Ayripilanda kétiwatqanda kütülmigen bir hadisige uchrap qaza qilghan.Bu qétimqi paaliyet Muhsin Yazghichi Oghlining wapat bolghanliqining bir yilliqi munasiwiti bilen Yawropada ötküzilgen muhim paaliyetlerning biri bolup, yighingha Büyük Birlik Partiyesining muawin reyisi Tuna Koch ependi Reyis Yalchin Topchigha wakaliten ishtirak qildi.Yighingha yene uning Türkiyedin kelgen hemraliri, Yawropadiki Türk konsulxanillirining xadimliri, Yawropa Türk Kultur Dernekliri Birliki Teshkilatining reyisi Rejep Yildirim ependi we Yawropada paaliyet qiliwatqan herqaysi Türk Teshkilatlirining munasiwetlik wekilliri qatarliq 2 mingdin artuq kishi qatnashqan bolup, Yighingha Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti Medeniyet Ministirligining mesuli Korash Atahanmu alahiyde teklip bilen qatnashti.





Yighinda Büyük Birlik Partiyesining muwin reyisi Tuna Koch ependi qatarliqlar muhim söz qilip, Sherqiy Türkistan Xelqining sadiq dosti, Türk dunyasining dangliq lediri Merhum Mühsin Yazghuchi Oghlini eslep ötti. U yene Büyük birlik partiyesining tarixi, bésip ötken shanliq kechürmishi we Büyük Birlik partiyesi shundaqla Aliperenler teshkilatliri, we Nizamul Alemchiler jamaetining Türk dunyasi jümlidin Sherqiy Türkistan milliy herkitige qoshqan töhpilliri we bundin kéyin bu sahiyede qilidighan xizmetliri heqqide pikir bayan qildi.

Yighinda S.T.S.H. Medeniyet we Teshwiqat ménistirliki mesuli Korash Atahan qimmetlik mihmanlar qataridin orun aldi we qisqiche söz qilip, Mühsin Yazghuchi Oghlining wapatining barliq Türkistan xelqi üchün bolupmu Sherqiy Türkistan Milliy herkiti üchün zor yoqutush bolghanliqini, Sherqiy Türkistanliqlarning uning namini menggü unutmaydighanliqini tilgha aldi. U yene Büyük birlik partiyesining we Yawropa Türk Kultur Dernekliri birlikining Sherqiy Türkistandiki éghir dölet térori astida iziliwatqan qérindashlirigha yéqin turiwatqanliqini teqdirlidi we Sherqiy Türkistan xelqige qilinidighan yardemni bundin kéyinmu toxtatmasliqini murajet qildi. U sözining axirida yene Sherqiy Türkistan Kultur Merkizi bilen Türk teshkilatliri birlikte hazirlighan 2010-yili 3-Ayning 21-küni Gérmaniyening Manhayim dégen sheheride otturgha chiqidighan Programmining Yawropa we Asiyadiki chong sheherlerdemu arqa-arqidin körsütilishige yéqindin yardemde bolishini ümid qildi.

Korash Atahan yighin axirda Tuna Koch ependi we Rejep Yildirim ependiler bilen ayrim-ayrim uchrashti we uninggha Sherqiy Türkistanning nöwettiki weziyitini anglatti we bizning Türk-islam alimidin kütidighanlirimizni alahiyde tekitlidi.

Yighinda yene Frankfurtta paaliyet qiliwatqan Sherqiy Türkistan Kultur Merkizi alahiyide tizga qurup Sherqiy Türkistanning tarixi, siyasiy teqdiri we nöwettiki weziyiti ekis ettürilgen Kitap, Bérishur, VCD we teshwiqat waraqlirini tizip, yighin qatnashquchillirigha Mezlum Sherqiy Türkistan Xelqining mung-zarini anglatti.

Bu yighin 2010-yili 3-Ayning 20-küni Mörfelden-Walldorf Sheherining yighin zalida saet Gérmaniye waqti 17:000 de bashlinip, 22:00 giche dawamlashti.Yighin intayin utuqluq we muwapiqqiyetlik boldi.


S.T.S.H Medeniyet we Teshwiqat Ménistirligi

22-Mart 2010 Gérmaniye/Frankfurt a/Main

DOĞU TÜRKİSTAN SÜRGÜN HÜKÜMETİ
BASIN AÇIKLAMASI



18 Mart 2010


Merkezi İstanbul’da bulunan, kısaca İHH olarak bilinen İnsan Hak ve Hürriyetleri Yardım Vakfı tarafından 22 Mart 2010 tarihinde düzenlenen “Hür Doğu Türkistan Sempozyumu” katılımcıları arasında, Doğu Türkistan’ın özgürlük ve bağımsızlığını talep edemeyen kurumların temsilcilerinin konuşmacı olarak yer almasından ve konuşmacılar arasında “bağımsız ve hür Doğu Türkistan” fikrine karşı olan bir Çinlinin bulunuyor olmasından dolayı Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti olarak toplantıya katılmama kararı alınmıştır.

Ayrıca Doğu Türkistan’daki Kazak, Kırgız ve Özbek kardeşlerimizin milli kurtuluş mücadelesinde rolleri yokmuş gibi bir görüntünün verilmesinden dolayı rahatsızlık duyulmaktadır. Sergilenen bu tavrın, Milli kahramanlarımızdan Osman Batur ve silah arkadaşlarının özgürlük ve bağımsızlık mücadelesini hiçe saymak olarak değerlendirilecektir.

Bu nedenlerden dolayı Doğu Türkistan Göçmenler Derneği, Doğu Türkistan Gençlik ve Kültür Derneği ile Doğu Türkistan Dayanışma Derneği ve Avrasya Türk Dernekleri Federasyonu’nun bu toplantıya katılmayacakları öğrenilmiş olup, bu hassasiyetlerinden dolayı dernek başkanlarına ve Doğu Türkistan Vakfı Başkan Vekili Prof. Dr. Sultan Mahmud Kaşgarlı’ya teşekkür edilmiştir.

Bahsi geçen derneklerimiz 20 Mart 2010 günü Eyüp Belediyesi ile Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nın düzenlediği Nevruz etkinliklerine katılma kararı almışlardır.

NEVRUZ ETKİNLİKLERİ
Eyüp Belediyesi’nin düzenlediği etkinlik 20 Mart Cumartesi günü saat 10.00’da Eyüp Stadı’nda gerçekleştirilecek olup, Türkistan Uygur ve Kazak folklor ekiplerinin gösterileri sergilenecektir. Etkinlik için Zeytinburnu, Bahçelievler ve Merter’den otobüsler kaldırılacaktır.
Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nın düzenlediği etkinlik 20 Mart Cumartesi günü saat 14.00’de Süleymaniye Kültür Merkezi’nde başlayacak olup, DTSH Başbakanı’nın da katılacağı etkinlikte, çeşitli müzik ve dans gösterileri yapılacaktır.
Doğu Türkistan Gençlik ve Kültür Derneği Onursal Başkanı ve Avrasya Türk Dernekleri Federasyonu Gen. Bşk. Yrd. Arslan Alptekin 20-22 Mart 2010 tarihleri arasında Almanya’da düzenlenecek etkinliklere katılacaktır.

Kuresh ATAHAN
D.T.S.H Kültür ve Propaganda Bakanı
kureshatahan@gmail.com

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Başbakanı İsmail CENGİZ, Amerika Türk-İslam Ülkü Ocakları’nın düzenlediği “Bin Yıllık Birlik Gecesi” etkinliği dolayısıyla toplantıyı düzenleyenlere aşağıdaki mesajı göndermiştir:

DOĞU TÜRKİSTAN’IN BÜTÜNLÜĞÜNÜ SAVUNUYORUZ!

Amerika Türk-İslam Ülkü Ocakları
Genel Başkanlığına

Sayın Başkanım,
Düzenlediğiniz “Bin Yıllık Birlik Gecesi”ne davetinizden dolayı Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti adına minnet ve şükranlarımı sunmak istiyorum. Hükümetimizi, Doğu Türkistan cemaatini temsilen Sürgündeki Hükümetimizin Başkan Yardımcısı sayın Maynur YUSUF hanımefendi ile milletvekilimiz Nurife Hanım (Amerika’daki diğer Hükümet üyeleri arkadaşlarımızla beraber ) sizlerle birlikte olacaklardır.
Malumunuz 1949 yılından bu yana Çin’in işgali altında bulunan Türklerin anayurdu Doğu Türkistan’da yaklaşık 30 milyon soydaşımız, dindaşımız kelimenin tam anlamıyla kendi topraklarında cehennem hayatı yaşamaya zorlanmaktadırlar. Yargısız infazlar, keyfi gözaltına almalar, her alanda eşitsizlik ve adaletsizlikler, nükleer denemeler, çevre kirliliği, zorunlu kürtaj, doğum yasağı, inançlara getirilen yasaklar, seyahat özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar, planlı Çinli göçmen iskânı gibi benzeri yoğun insan hakları ihlallerine maruz kalan halkımızın tek arzusu; kendi topraklarında, kendi bayrakları altında özgür ve bağımsız yaşamaktır…
Başkalarının söylediği gibi; sadece demokrasi talebi, sadece kişisel haklar talebi gibi istekler gerekli olmakla birlikte bizim için yeterli değildir… Bizler; Bağımsızlığın olmadığı yerde kişisel haklar ve demokrasi taleplerinin de bir anlamı olmadığına inanıyoruz…
Ayrıca şu hususu da sizlerle paylaşmak isteriz ki, Sürgün Hükümet olarak bizler; Doğu Türkistan’ın birlik ve bütünlüğüne inanıyoruz… Ayrımcılığa karşıyız… Uyguruyla, Kazakıyla, Kırgızıyla, Tatarıyla, Özbekiyle Doğu Türkistan’ın bütünlüğünü savunduğumuzu bilmenizi istiyoruz…
Bilmenizi istediğimiz üçüncü önemli husus ise; biz mensubu olduğumuz milletimizin değerleriyle gurur duyuyoruz. Dolayısıyla işgalci Çin’e karşı hür dünyada sürdürülen milli mücadelemizde dini ve milli değerlerimizi esas alıyoruz… Milletimizin ve inançlarımızın çıkarlarına uygun olmayan her türlü tavrı, her türlü maddi ve manevi desteği reddettiğimizi ve kabul etmeyeceğimizi de vurgulamak istiyoruz… Ve bu çerçevede Türklüğün yegane istinatgâhı, hür dünyadaki sığınağımız “Ankara”yı zor durumda bırakan her türlü girişimin karşısında olduğumuzu ve olacağımızı da siz değerli katılımcılarla paylaşmak istiyoruz…
Bu vesile ile; bin yıldır devam ede gelen birliğimizin ebediyete kadar devam etmesi dileğiyle değerli katılımcılara, sayın Başkonsolosumuza, sayın Türkeş’e Doğu Türkistan halkının saygı, sevgi ve selamlarını sunuyoruz… 13 Mart 2010

İsmail CENGİZ
Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Başbakanı

İletişim : Kuresh Atahan
Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Kültür ve Propaganda Bakanı

Doğu Türkistan Milli Merkezi / Doğu Türkistan Göçmenler Derneği/Doğu Türkistan Dayanışma Derneği/Doğu Türkistan Kültür Merkizi / Avustralya Doğu Türkistan Cemaati

“Kurtuluş Yolunda Doğu Türkistan” Konulu Program Yapıldı

Türkiye-Sakarya Üniversitesi Öğrenci Konseyi tarafından Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlenen “Kurtuluş Yolunda Doğu Türkistan” konulu programın onur konuğu olarak Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Başbakanı İsmail Cengiz katılarak bir konuşma yaptı.



Doğu Türkistan bölgesinde yaşayan 30 milyon Türk soydaşımızın yaşadığı sıkıntıların dile getirildiği programın açılış konuşmasını Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Binnaz Baytekin yaptı. Prof. Dr. Baytekin, Doğu Türkistan’ın tarihi ve sosyal yapısı hakkında dinleyicileri bilgilendirirken, “Türk halkı her zaman Doğu Türkistan’ın yanındadır.” dedi.



Sakarya Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Musa Taşdelen ise yaptığı konuşmada: “Doğu Türkistan bölgesi bizim kardeşlik coğrafyamızın en önemli ama en sancılı bölgesi. Orada yaşanan sorunlara sessiz kalamayız. Bu mesele dünyanın gündemine hakkıyla geldiği zaman Çin bu kadar duyarsız kalamayacak.” dedi.



Sakarya Üniversitesi Öğrenci Konseyi Başkanı Mahmut Çetkin, ise yaptığı konuşmada “Sakarya Üniversitesi Öğrenci Konseyi olarak bilinmelidir ki soydaşlarımız asla yalnız değildir.” dedi.



Halk oyunu gösterileri, şiir dinletilerinin olduğu programda Doğu Türkistan’da yaşayan halkın sürgün hikâyesinin anlatıldığı “Sürgün ve Ölüm” adlı filmin gösterimi yapıldı.



Programda Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Başbakanı İsmail Cengiz, Doğu Türkistan’da yaşanan insan hakları ihlallerini dinleyicilerle paylaştı. Dini ve Milli değerlerin baskı altında olduğunu belirten Cengiz, “Çin Hükümeti tarafından uygulanan Doğu Türkistan halkına yönelik asimilasyon çalışmalarını” dile getirdi.



DTSH Başbakanı Cengiz, toplantının yapıldığı salona davet edildiğinde, etkinliği takip eden yaklaşık 400 kişi tarafından alkışlanarak karşılandı.



Sayın Cengiz’in konuşmasının ardından Avrasya Türk Dernekleri Federasyonu Başkanı Doç. Dr. Ahmet Fethi Yüksel yaptığı konuşmada Çinliler tarafından yok edilmek istenilen Kaşgar’ın tarihi, kültürel ve mimari değerlerine dikkati çekerek, tarihi Kaşgar kentinin koruma altına alınması gerektiğini ve bunun için düzenlenen imza kampanyasına herkesi katılmaya davet etti.



Program, Doğu Türkistan Göçmenler Derneği folklor ekibinin gösterileri ile son buldu.

Haber : Mustafa Öztunç, Sakarya’nın Sesi Gazetesi

Doğu Türkistan Sürgündiki Hükümetinin Basın Açıklaması:

IRAK SEÇİMLERİ’NDE TÜRKMENLERİN HAKLARI KORUNMALI





Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Başbakanı İsmail Cengiz, 7 Mart 2010 tarihinde Irak’ta yapılacak seçimler dolayısıyla yaptığı açıklamada; önümüzdeki Pazar günü yapılacak seçimlerde “bölgede yaşayan Türkmenlerin yasal haklarının korunması noktasında, gereken uluslar arası hassasiyetin gösterileceğine inandığını vurguladı. Ankara’nın da bu konuda Türkmen kuruluşlara yardımcı olacağına, Barzani yönetiminin de Türkmenlerin yasal haklarını uygulamada zorluk çıkarmayacaklarına inandıklarını” belirten DTSH Başbakanı CENGİZ şunları söyledi:

“Irak'ta Pazar günü yapılacak olan seçimlerde Türkmeneli'nin ve Türkmen Kardeşlerimizin yegâne temsilcisi durumundaki Irak Türkmen Cephesi'ni (ITC) ve Türkmen kuruluşlarının tüm yasal haklarının dikkate alınmasını diliyoruz.

Özellikle 2003 ve sonrasında Irak'ta yaşanan trajik ve kaygı verici gelişmelerin faturasını en ağır şekilde ödemiş olan Türkmen kardeşlerimizin pazar günkü seçimlerde bölünmelere yol açmadan; birlik ve beraberlik içerisinde hareket etmelerini gönülden diliyoruz.

7 Mart 2010 Irak Genel Seçimleri'nin başta Türkmen kardeşlerimiz olmak üzere, bütün Irak halkına hayırlara vesile olmasını temenni ediyoruz.”… dedi.



Korash ATAHAN

D.T.S.H. Kültür ve Propaganda Bakanı

06.03.2010